Vergoedingen en auteursrechten voor kunstenaars met een handicap

Als museum dat met kunstenaars samenwerkt, is het belangrijkdat kunstenaars eerlijk worden betaald voor hun werk. Tegelijkertijd kan een vergoeding soms gevolgen hebben voor de uitkeringen op grond van een handicap die kunstenaars ontvangen. De vraag die we ons vandaag dus stellen is: hoe kunnen kunstenaars eerlijk worden vergoed zonder dat dit onbedoeld gevolgen heeft voor de uitkeringen op grond van een handicap of de sociale ondersteuning waar ze op rekenen?

Soorten uitkeringen en hun impact

In België ontvangen 264 250 mensen met een handicap een Inkomensvervangende Tegemoetkoming (IVT) en/of een Integratietegemoetkoming (IT)Deze tegemoetkomingen zijn bedoeld om respectievelijk een verlies aan inkomen uit arbeid en/of de extra kosten van een handicap te compenseren. Wanneer een kunstenaar inkomsten verdient uit bijvoorbeeld een opdracht, kan dit van invloed zijn op de hoogte van deze uitkeringen.

De impact varieert echter sterk, afhankelijk van het soort uitkering. Met een integratietoelage kunnen kunstenaars tot € 72.366,97 aan persoonlijk inkomen verdienen zonder dat de uitkering wordt verlaagd. Daarom vormt een vergoeding onder dit bedrag geen probleem voor kunstenaars die alleen een integratietoelage ontvangen.

De situatie is anders voor de Inkomensvervangende Tegemoetkoming. Deze uitkering is namelijk gekoppeld aan het beperkte vermogen van de ontvanger om te werken. Beroepsinkomsten kunnen van invloed zijn op het uiteindelijke bedrag van de IVT. Sinds de werkloosheidshervorming van 2024 is er een gunstigere regeling ingevoerd voor mensen die na een lange periode van inactiviteit weer aan het werk gaan. Degenen die hun beroepsactiviteit hervatten na meer dan 2 jaar zonder werk, kunnen van deze maatregel profiteren.

Onder dit systeem is een groter deel van hun beroepsinkomsten vrijgesteld bij de berekening van de Inkomensvervangende Tegemoetkoming. Vanaf januari 2024 zijn er drie geïndexeerde schijven:

1. Tot € 25.499,82 → 100% vrijstelling
2. € 25.499,83-€ 30.599,78 → 50% vrijstelling
3. € 30.599,79-€ 35.699,75 → 25% vrijstelling

Auteursrechten

Auteursrechten verdienen ook aandacht, aangezien artistieke inkomsten niet beperkt blijven tot optredens, maar ook inkomstenuit auteursrechten omvatten, bijvoorbeeld voor teksten, beeldmateriaal, geluidswerken of digitale creaties. Afhankelijk van de individuele situatie kunnen deze inkomsten een aanvulling vormen op de traditionele vergoeding.

Tips

Voordat je een vergoeding overeenkomt, is het raadzaam om de situatie van de kunstenaar openlijk te bespreken.

Welke tegemoetkomingen ontvangt de kunstenaar? Zijn er andere inkomstenbronnen? En welke impact kan een betaling hebben op hun financiële situatie? Voor verschillende uitkeringen gelden verschillende regels, en de impact van een vergoeding kan van persoon tot persoon sterk verschillen. Een individuele aanpak is hier essentieel.

Voor meer info over het onderwerp, lees L’Impact des revenus des artistes en situation de handicap sur leurs allocations et aides sociales fondées sur le handicap van Compagnie Néanderthal Er is ook een toegankelijke versie beschikbaar, geproduceerd door Inclusion.

Compagnie Néanderthal heeft ook een simulatietool ontwikkeld waarmee kunstenaars een schatting kunnen maken van de Inkomensvervangende Tegemoetkoming en Integratietoelagen waarop zij mogelijk recht hebben. Het artikel en de simulatietool zijn momenteel alleen in het Frans beschikbaar.

 

© Foto: Maxime Karassev